Vanavond zijn we terug te vinden in de theaterzaal van HHT voor ‘De 12 gezworenen’, een stuk van Reginald Rose. Er is ook een film uit 1957 (’12 angry men’) van regisseur Sidney Lumet met o.a. Henry Fonda. De film is overigens zeer de moeite, cinefielen die ‘m nooit hebben gezien, moeten ‘m zeker eens bekijken.
Het stuk speelt zich af eind jaren vijftig in de Verenigde Staten van Amerika. We zien een assisenjury in de deliberatiekamer. De twaalf leden van deze jury moeten uitspraak doen over de schuldvraag betreffende een jongeman die zijn vader zou hebben vermoord.
In de ongeveer negentig minuten durende voorstelling zien we niet alleen een gesprek van twaalf mensen, maar beseffen we gaandeweg hoe elk van deze juryleden zelf tegenover de misdaad en het leven staan. Hun eigen karakter en de wijze waarop ze hun leven tot nog toe hebben geleid, bepalen mede hun oordeel over anderen. Ook de kleine hebbelijkheden die ieder van deze mensen bezitten, spelen een rol in de beoordeling van een zo belangrijke beslissing.
In Amerika moet de jury eensgezind antwoorden op de vraag of iemand schuldig of niet schuldig is. Bij ons geldt een meerderheid. Daarenboven werd wie schuldig bevonden werd aan moord, ook werkelijk geëxecuteerd. Dat aspect is mede bepalend voor de houding in zo’n jury. En vermits de dader in dit stuk een jonge kerel van negentien jaar is, weegt die beslissing nog zwaarder. Ook de getuigen à charge worden grondig doorgelicht en hun houding besproken. Hoe zo’n jury, eind jaren vijftig in de U.S.A., te werk ging ziet u in ‘De twaalf gezworenen’.
