Archive for 21/12/2014

De vraag van de week (40)   Leave a comment

you might as well face it, you're addicted to music

Fantastische muziek herken je al van ver, dikke snertschijven helaas ook! Als muziekliefhebber pur sang kan ik na al die jaren ondertussen (en met mij nog een hele hoop andere mensen uiteraard) een absolute drol van een fijne oorwurm onderscheiden. Wat wél heel erg vervelend is soms: iemand neuriet (op de werkvloer, ik noem maar een plek) een absoluut onuitstaanbaar lied (niet met opzet, maar ‘out of the blue’) in het lokaal en hoppa … het kutnummer blijft de hele voormiddag in je hoofd zitten. Bijna zonder dat je er erg in hebt, neurie je ‘m zelfs mee op gepaste maar vooral ongepaste momenten. Dat is flink balen, want je zou er liefst zo snel mogelijk vanaf geraken! Daarom dat we de volgende interessante vraag opwerpen: ‘Hoe komt het dat een liedje in je hoofd blijft hangen?’

Blijkbaar bestaan er drie basiskenmerken die het hele mechanisme in gang zetten. Een eerste aspect heeft te maken met herkenning. We herkennen muziek erg snel, in minder dan een tiende van een seconde kunnen we al weten of een stuk klassiek, dan wel jazz of rock is. Muziek heeft dus een erg intieme relatie met ons geheugen. Een tweede aspect dat erg belangrijk is in de creatie van een potentiële hit is herhaling. Wanneer een bepaalde opeenvolging van noten meermaals in een lied terugkomt, percipiëren we het vaak als mooier dan wanneer er een eerder willekeurige volgorde aangehouden wordt. Hits zitten dan ook niet zelden vol herhalingen. Als derde aspect bestaat er zoiets als een ‘haak‘ in de muziek: één stuk uit het geheel waardoor je het lied onmiddellijk herkent en waar je – wanneer je in spontaan meezingen zou uitbarsten – het stuk ook zou aanvatten. Wat nu precies maakt dat sommige fragmenten beter als ‘haak’ fungeren dan andere, daar hebben muziekwetenschappers voorlopig nog het raden naar. Al wordt er wel volop onderzoek naar gedaan. Als laatste en aanvullend aspect wordt aangehaald dat we tijdens het luisteren van muziek naar bepaalde noten toeleven. Ons lichaam maakt daarbij een bepaalde hoeveelheid dopamine aan, die vrijkomt op het moment dat we de noten horen die ons het best in het geheugen zitten. Dopamine is een stof die zorgt voor een bepaald gevoel van plezier en komt ook vrij bij activiteiten als eten en seks. De gelijklopendheid in de aanmaak van dopamine bij dergelijke levensnoodzakelijke activiteiten en bij het luisteren van muziek, toont aan hoe muziek op uiterst intense en diepgewortelde wijze met ons biologisch systeem verstrengeld is.

Posted 21/12/2014 by ambijans in Algemeen, Muziek