Archive for the ‘Literatuur’ Category

‘Nachtbouwer’ (Michaël Brijs)   Leave a comment

Een architect staat op het punt de grootste opdracht van zijn carrière in de wacht te slepen: een innovatief public-private complex dat zowel een school als een winkelcentrum moet herbergen. Maar zijn gemoedsrust gaat aan het wankelen wanneer hij wordt geplaagd door herinneringen aan zijn jeugdjaren: vechtpartijen, sirenes, dodelijke slachtoffers. Alleen weet hij niet meer wie er nu precies doodging. En hoe heeft die onhandelbare scholier het in godsnaam tot architect geschopt? Hoe meer hij zich herinnert van de turbulente nachten, de merkwaardige dromen en de zonderlinge figuren die zijn adolescentie kleurden, hoe meer de volwassen architect worstelt met de wereld en met het beton. Alles leidt terug naar de fatale nacht die hem heeft gemaakt tot wie hij is. Auteur Michaël Brijs (1979) studeerde taal- en letterkunde aan de Universiteit Antwerpen en volgde de jazzopleiding aan het Koninklijk Conservatorium in dezelfde stad. Hij werkt als muzikant en publiceert tussen zijn optredens door proza en poëzie. In 2020 componeerde hij de muziek voor de literaire voorstelling Saint Amour.

Posted 25/11/2020 by ambijans in Literatuur

De top 100 boeken (95) ‘De meeste mensen deugen: een nieuwe geschiedenis van de mens’ (Rutger Bregman) (2019)   Leave a comment

In deze rubriek gaan we 100 weken lang op zoek naar de honderd beste romans die ik ooit heb gelezen. Over kleuren en smaken valt eigenlijk een hele hoop te redetwisten dus het staat eenieder vrij om het met mij eens/oneens te zijn. Nu we jaarlijks weer (meer dan 40 boeken!) ‘back on track’ zijn qua leesgewoontes moet zo’n all time favouritesleeslijstje zeker lukken. Omdat ik bepaalde genres liever lees dan andere is het onmogelijk om vooraf te beweren dat deze super-de-luxe lijst de maatstaf zal zijn van alle dingen, maar we hopen op het einde toch een vrij representatief en smaakvol overzicht te krijgen. Als uitsmijter krijg je elke week ook één boek dat de 100 niet heeft gehaald, omdat het volgens mij de hype niet waard was.

Het heeft lang geduurd maar uiteindelijk is er toch nog een non-fictieboek in mijn eindlijst terechtgekomen. En wat voor een boek! Een boek van eind 2019 dat ik pas in 2020 heb kunnen lezen. De mens is een beest, zeiden de koningen. Een zondaar, zeiden de priesters. Een egoïst, zeiden de boekhouders. Al eeuwen is de westerse cultuur doordrongen van het geloof in de verdorvenheid van de mens. Maar wat als we het al die tijd mis hadden? In dit boek verweeft Rutger Bregman de jongste inzichten uit de psychologie, de economie, de biologie en de archeologie. Hij neemt ons mee op een reis door de geschiedenis en geeft nieuwe antwoorden op oude vragen. Waarom veroverde juist onze soort de aarde? Hoe verklaren we onze grootste misdaden? En zijn we diep vanbinnen geneigd tot het kwade of het goede? Vooraf dacht ik uiteraard ook (zoals véél mensen met vooroordelen) dat de titel ‘complete onzin’ was, maar ik leerde ook dat een mens vol vooroordelen zit. En dat onderzoeken die we altijd voor waar hebben aangenomen, plots zwaar gemanipuleerd blijken te zijn om tot het gewenste resultaat te komen. In dit boek zet de auteur je ook verschillende keren op het verkeerde been. De titel klinkt aanmatigend, maar als auteur kan je moeilijk een boek van méér dan 500 bladzijdes vullen als je geen dingen aan de realiteit hebt afgetoetst. Een ware eye opener waren toch wel de beroemde psychologische experimenten uit de jaren ’60 en ’70, die door iedereen klakkeloos worden aangenomen, maar die héél anders in mekaar zitten. Mensen die een broertje dood hebben aan positivo’s of aan een optimistisch wereldbeeld en die eigenlijk liever azijn pissen, die mogen (nee, móeten!) dit boek absoluut negeren. Ook het hoofdstuk waarin de auteur de filosofen Hobbes (de mens is slecht en wordt beteugeld door een dun laagje beschaving) en Rousseau (de mens is goed, maar wordt gehinderd door onze ‘beschaving’) tegenover elkaar plaatst, zijn om van te smullen. De strijd wordt op overtuigende wijze beslecht in het voordeel van de Fransman. Dat doet Bregman door allerlei gezaghebbende onderzoeken en denkbeelden te tackelen. Hij pleit voor meer vertrouwen in en meer zorg voor elkaar. En dat wordt op een bijzonder heldere manier gebracht. Ik kan enkel maar hopen dat véél mensen de moeite nemen om dit boek te lezen, omdat het bijzonder relevant is (zeker in deze barre tijden).

Laat deze kelk passeren: ‘All-inclusive’ (Suzanne Vermeer) (2006)

Posted 24/11/2020 by ambijans in Literatuur

‘Opwindende tijden’ (Naoise Dolan)   Leave a comment

‘Opwindende tijden’ van Naoise Dolan gaat over liefde, geld en het gevoelsleven van drie cynische millennials. De Dublinse Ava is onlangs in Hongkong komen wonen en vult haar dagen met Engelse les geven aan rijke kinderen. Julian is een bankier die graag geld uitgeeft aan Ava, met haar naar bed gaat en fluctuerende valuta met haar bespreekt. Maar als ze hem vraagt of hij van haar houdt, komt hij niet verder dan: ‘Ik mag je heel erg graag.’ Dan komt de stijlvolle advocate Edith in het spel die Ava meeneemt naar het theater en trakteert op verse bloemen. Ava wil Edith zijn – en ze wil de hare zijn. Maar dan schrijft Julian aan Ava dat hij na een paar maanden in het buitenland terugkomt naar Hongkong … Moet Ava de draad van haar gemoedelijke leventje met Julian weer oppakken, of een sprong in het diepe wagen met Edith? Auteur Naoise Dolan is een Ierse romanschrijver, vooral bekend van haar doorbraakroman ‘Exciting Times’. Ze komt uit Dublin, maar ze heeft tijd doorgebracht in Hong Kong, Italië, Singapore en Engeland.

Posted 19/11/2020 by ambijans in Literatuur

De top 100 boeken (94) ‘De hemelse tafel’ (Donald Ray Pollock) (2016)   Leave a comment

In deze rubriek gaan we 100 weken lang op zoek naar de honderd beste romans die ik ooit heb gelezen. Over kleuren en smaken valt eigenlijk een hele hoop te redetwisten dus het staat eenieder vrij om het met mij eens/oneens te zijn. Nu we jaarlijks weer (meer dan 40 boeken!) ‘back on track’ zijn qua leesgewoontes moet zo’n all time favouritesleeslijstje zeker lukken. Omdat ik bepaalde genres liever lees dan andere is het onmogelijk om vooraf te beweren dat deze super-de-luxe lijst de maatstaf zal zijn van alle dingen, maar we hopen op het einde toch een vrij representatief en smaakvol overzicht te krijgen. Als uitsmijter krijg je elke week ook één boek dat de 100 niet heeft gehaald, omdat het volgens mij de hype niet waard was.

Het is 1917, op de grens van Georgia en Alabama. De broers Cane, Cob en Chimney Jewett leven in diepe armoede en worden onder de duim gehouden door hun tirannieke en godvrezende vader Pearl. Als hij onverwacht sterft trekken ze, geïnspireerd door een pulpromannetje, erop uit om rijk en beroemd te worden. Het loopt vrijwel meteen verschrikkelijk uit de hand en allerhande wilde verhalen beginnen de ronde te doen. De broers zouden moordenaars zijn en bankrovers, de succesvolste uit de geschiedenis. Achtervolgd door de autoriteiten en premiejagers laten ze een spoor van moord en verderf achter op weg naar een vreedzaam stadje in het zuiden van Ohio. ‘De hemelse tafel’ is een roman die aan elkaar hangt van de helse schunnigheden en je reinste smeerlapperij, maar die tezelfdertijd kan worden gelezen als een ode aan de literatuur. Als je (zoals ik) ook de rest van het oeuvre van Pollock hebt verslonden, dan weet je dat dit ook weer zijn vintage stempel draagt. Ik trap een open deur in als ik zeg dat dit boek perfect inruilbaar was voor één van zijn twee andere boeken, ‘Knockemstiff’ (2008) of het onlangs verfilmde ‘Al die tijd de duivel’ (2011). Armoede, drank, moord, perversiteiten, gore verhalen, sadistische psychopaten, slechteriken, bedonderden en dronkenlappen spelen ook in dit deel van de Southern Gothic saga die de auteur zo ‘smakelijk’ vertelt weer een rol. Het zit vol anekdotische verhalen over tegenslag, verkeerde keuzes, pech en door drank en verdriet veroorzaakte miserie in harde tijden. Een boek dat de rauwe realiteit van dik honderd jaar geleden uitstekend weet te vatten. Pure historische genreliteratuur van bijzonder hoog niveau!

Laat deze kelk passeren: ‘De Bijbel’ (verschillende auteurs) (8ste eeuw v. Chr. – ca. 100)

Posted 17/11/2020 by ambijans in Literatuur

‘Het kille oog van de hemel’ (Christine Dwyer Hickey)   Leave a comment

Farley is een gepensioneerd juridisch medewerker, 75 jaar oud en woont in een buitenwijk van Dublin. Hij is lichamelijk zwak, maar zijn geest is nog scherp. Als hij op een nacht wakker wordt, ontdekt hij dat hij verlamd is en op de koude badkamervloer ligt. Zijn gedachten komen in de achteruit-versnelling en hij neemt ons met hem mee het verleden in. Tien jaar geleden, twintig jaar geleden, dertig jaar geleden, enzovoort. Farley herleeft zijn liefdes, zijn verliezen en het verraad met de zwarte humor van een echte Dubliner. Naast het fraaie portret van de ups en downs in een ‘doorsnee’ mensenleven is ‘Het kille oog van de hemel’ ook een bitterzoete lofzang op de stad Dublin. Auteur Christine Dwyer Hickey (Dublin, 1960) is auteur van romans en korte verhalen. Ze woont wisselend in Ierland en aan de Italiaanse Rivièra. Inmiddels heeft Dwyer Hickey tien succesvolle romans op haar naam staan, die werden genomineerd voor diverse prijzen (waaronder de Orange Prize en The Irish Book of the Year). De laatste trein uit Ligurië baseerde Christine Dwyer Hickey op haar eigen familiegeschiedenis en werd genomineerd voor de Prix L’Européen de Littérature. Het boek hierboven werd verkozen tot beste Ierse roman van het jaar.

Posted 13/11/2020 by ambijans in Literatuur

De top 100 boeken (93) ‘Robinson Crusoë’ (Daniel Defoe) (1719)   Leave a comment

In deze rubriek gaan we 100 weken lang op zoek naar de honderd beste romans die ik ooit heb gelezen. Over kleuren en smaken valt eigenlijk een hele hoop te redetwisten dus het staat eenieder vrij om het met mij eens/oneens te zijn. Nu we jaarlijks weer (meer dan 40 boeken!) ‘back on track’ zijn qua leesgewoontes moet zo’n all time favouritesleeslijstje zeker lukken. Omdat ik bepaalde genres liever lees dan andere is het onmogelijk om vooraf te beweren dat deze super-de-luxe lijst de maatstaf zal zijn van alle dingen, maar we hopen op het einde toch een vrij representatief en smaakvol overzicht te krijgen. Als uitsmijter krijg je elke week ook één boek dat de 100 niet heeft gehaald, omdat het volgens mij de hype niet waard was.

Robinson is de enige overlevende van een hevige storm op zee en spoelt aan op een eilandje. Hij besluit een vlot te bouwen om naar het wrak van het gezonken schip te gaan en er alle overgebleven spullen uit te halen, om zo te kunnen overleven. De problemen stapelen zich op als blijkt dat het eiland wordt bewoond door kannibalen. De meningen over dit boek zullen ongetwijfeld flink uiteen lopen. Ik heb ongetwijfeld ooit zowel een adaptatie voor de jeugd als een exemplaar voor volwassenen in handen gehad. Na wat vermakelijke avonturen schetsen de eerste fases op het onbewoonde eiland een primitief soort overlevingskunst. De mens teruggeworpen op zichzelf, ontdaan van zijn culturele bagage en dus in zekere zin tijdloos. Je zou dit het existentiële deel van de roman kunnen noemen; een onderzoek naar wat de afwezigheid van mensen betekent voor het bestaan van één mens. Robinson ontwikkelt een gezien de beperkingen tamelijk hoogwaardige maatschappij-voor-één-persoon, terwijl er steeds meer morele dilemma’s om de hoek komen kijken zodra er met Friday een buitenstaander zijn idylle binnendringt. In die dilemma’s zien we eigenlijk ‘de verlichte mens anno 1700’ opduiken, alsof die zelfs in volkomen isolatie zo gedetermineerd is. Robinson Crusoë is een viering van de vernuftigheid van de (blanke) mens; technisch onderlegd en hoewel religieus toch feitelijk op en top rationeel. De romantiek is duidelijk nog ver weg, wegens het minimum aan emoties en gevoelsleven dat de verteller toelaat. Hoewel er veel negatieve trekjes schuilen in het wereldbeeld dat uit Robinson Crusoë spreekt, moet het boek daar ook weer niet te hard op beoordeeld/veroordeeld worden. Het is een boek van zijn tijd: wie meer wil weten over hoe mensen toen in het leven stonden en de wereld bekeken, kan haast geen betere roman treffen dan dit boek. 

Laat deze kelk passeren: ‘Het Sixtijnse geheim’ (Philipp Vandenberg) (1988)

Posted 10/11/2020 by ambijans in Literatuur

‘Kafka is dood’ (Thijs Feuth)   Leave a comment

Aan de Ierse westkust spiegelt de veranderende mensenwereld zich in de eeuwigheid van de oceaan. JP woont er met zijn hond Kafka. Maar Kafka gaat dood en wanneer zijn baasje hem heeft begraven valt deze vervolgens in een diepe slaap. Eenmaal weer wakker, treedt er een verandering op die aanvankelijk maar moeilijk te duiden is. In enkele stadia voltrekt zich in JP een totale metamorfose die voor hem het sein is zich definitief uit de samenleving terug te trekken. ‘Kafka is dood’ is een magisch-realistische roman over eenzaamheid en vervreemding, een absurdistische vertelling die herinneringen oproept aan Kafka, Galeano en Bordewijk. Auteur Thijs Feuth (1981) studeerde geneeskunde in Amsterdam en werkt als arts in Fins Lapland. Hij behoort als hardloper tot de Nederlandse marathontop en schreef als columnist voor o.a. Runner’s World. Feuth publiceerde bij De Arbeiderspers eerder de roman Zwarte ogen en het autobiografische essay Achter de rug van God. Een vreemdeling in Lapland. Het boek is verkrijgbaar bij de betere boekhandel maar zeker ook uitleenbaar bij een coronaproof bibliotheek in jouw buurt! 😉

Posted 06/11/2020 by ambijans in Literatuur

De top 100 boeken (92) ‘Het woeden der gehele wereld’ (Maarten ’t Hart) (1993)   Leave a comment

In deze rubriek gaan we 100 weken lang op zoek naar de honderd beste romans die ik ooit heb gelezen. Over kleuren en smaken valt eigenlijk een hele hoop te redetwisten dus het staat eenieder vrij om het met mij eens/oneens te zijn. Nu we jaarlijks weer (meer dan 40 boeken!) ‘back on track’ zijn qua leesgewoontes moet zo’n all time favouritesleeslijstje zeker lukken. Omdat ik bepaalde genres liever lees dan andere is het onmogelijk om vooraf te beweren dat deze super-de-luxe lijst de maatstaf zal zijn van alle dingen, maar we hopen op het einde toch een vrij representatief en smaakvol overzicht te krijgen. Als uitsmijter krijg je elke week ook één boek dat de 100 niet heeft gehaald, omdat het volgens mij de hype niet waard was.

In 1940 proberen mensen met een boot naar Engeland te vluchten. Onderweg worden ze onderschept door de Duitsers die het schip opblazen. Alexander Goudveyl wordt erg gepest, maar wordt in bescherming genomen door juut Vroombout. Bij hem verdiende hij geld bij door zijn geslacht voor een kwartje te laten zien. Op een zaterdag wordt er een Kruishoop-campagne gehouden. Alex moet voor het gezelschap piano spelen. Bij die gelegenheid wordt achter zijn rug Vroombout doodgeschoten. Hij heeft de vermoedelijke dader gezien en hij denkt dat God hem zocht om te doden. Daar begint een speurtocht naar de moordenaar en naar de waarheid achter grote gebeurtenissen in Alex’ leven. Want niet alles is zoals het altijd geleken heeft … Ik heb een aantal boeken van ’t Hart gelezen en ik moet zeggen dat die mij allemaal zin gaven om te lezen. Ze zijn vlot geschreven (je leest ze aan het tempo van een streekroman, die dan een thriller blijkt te zijn waarin je de identiteit van het hoofdpersonage ziet ontwikkelen). Dat één van zijn stokpaardjes waarmee ik weinig heb (‘het geloof’) vaak terugkomt, heeft me vrij weinig gestoord. Ook ‘liefde voor muziek’ (zelfs als het om klassieke muziek gaat) vind ik hier een pluspunt. Mensen die ergens bevlogen over kunnen vertellen: heerlijk! Net zoals ik bij films ‘een open einde’ wel kan appreciëren heb ik dat bij boeken ook. Je mag zelf je conclusies trekken en er bestaat eigenlijk geen juist of fout antwoord over de schuldvraag.

Laat deze kelk passeren: ‘Uitgelaten!’ (Leslie Schnur) (2004)

Posted 04/11/2020 by ambijans in Literatuur

‘Greenwood’ (Michael Christie)   Leave a comment

Ze komen voor de bomen. Het is 2038. Jacinda (Jake) Greenwood werkt als een overgekwalificeerde tourgids op Greenwood Island in één van de laatst overgebleven bossen ter wereld na de Grote Droogte. De link tussen het eiland en haar familienaam leek altijd toeval, totdat er iemand met een boek over haar familiegeschiedenis verschijnt. We worden terug de tijd in genomen en ontmoeten de rest van de familie Greenwood: Liam, een gewonde timmerman die zijn dood in de ogen kijkt. Willow, een milieuactiviste die vastbesloten is de zonden van haar vader Harris, ooit een groot houtmagnaat, goed te maken. En Everett, een landloper die een vondeling redt en daarmee het lot van de komende generaties bezegelt … Auteur Michael Christie schreef romans, een verhalenbundel, essays en boekrecensies voor onder andere The New York TimesThe Washington Post en The Globe & Mail. Zijn werk heeft verschillende prijzen gewonnen en is meerdere malen genomineerd voor de Scotiabank Giller Prize. Als voormalig timmerman en sociaal werker voor daklozen woont hij in een zelfgebouwd houten huis met zijn gezin. Greenwood is zijn tweede en meest recente roman.

Posted 28/10/2020 by ambijans in Literatuur

De top 100 boeken (91) ‘We moeten het even over Kevin hebben’ (Lionel Shriver) (2003)   Leave a comment

In deze rubriek gaan we 100 weken lang op zoek naar de honderd beste romans die ik ooit heb gelezen. Over kleuren en smaken valt eigenlijk een hele hoop te redetwisten dus het staat eenieder vrij om het met mij eens/oneens te zijn. Nu we jaarlijks weer (meer dan 40 boeken!) ‘back on track’ zijn qua leesgewoontes moet zo’n all time favouritesleeslijstje zeker lukken. Omdat ik bepaalde genres liever lees dan andere is het onmogelijk om vooraf te beweren dat deze super-de-luxe lijst de maatstaf zal zijn van alle dingen, maar we hopen op het einde toch een vrij representatief en smaakvol overzicht te krijgen. Als uitsmijter krijg je elke week ook één boek dat de 100 niet heeft gehaald, omdat het volgens mij de hype niet waard was.

Vlak voor zijn zestiende verjaardag schiet Kevin Katchadourian in koelen bloede zeven klasgenoten en een leraar dood. Zijn motief: geen. Spijt of berouw van zijn daden heeft hij niet. Omdat hij minderjarig is, is zijn straf mild. Zijn moeder Eva is verbijsterd door de slachtpartij en vraagt zich constant af: waar is het fout gegaan? Ligt de fout bij haar opvoeding of is Kevin zelf door en door slecht? In totale afzondering kijkt ze terug op haar verleden en dat van Kevin. Boeken die diep durven ingaan op de relatie die een ouder (in dit geval een moeder) met haar kind heeft en die vooral de twijfel en donkere kanten belicht, ze zijn dun gezaaid. Vermoedelijk omdat ze er (te) weinig zijn, wat vreemd zou zijn, want dit boek bewijst dat er meer dan genoeg te overpeinzen valt op dit terrein. De moordpartij hangt als een donkere wolk boven de recapitulatie van de moeizame moeder-zoonrelatie d.m.v. brieven van de moeder. Boeiend is dat het vanuit het perspectief van de moeder geschreven is. Dat maakt het relaas subjectief en héél interessant contrasterend met hoe haar omgeving het gedrag van Kevin opvat. Opvoeden blijkt hier vooral een zaak van besluiten nemen op basis van onvolledige informatie en misleidende interpretaties. Het is behoorlijk zware kost, waarbij er pas helemaal op het einde een aantal plotwendingen komen die al het voorgaande in een ander daglicht stellen. Deze roman van Lionel Shriver kreeg in 2011 nog een vrij deftige verfilming.

Laat deze kelk passeren: ‘Het eiland’ (Peter Benchley) (1979)

Posted 27/10/2020 by ambijans in Literatuur